Budowa PSZOK to dla wielu samorządów w Polsce ważna inwestycja. Dla Związku Gmin Zagłębia Miedziowego w ostatnich latach PSZOK-i były priorytetem w rozwijaniu systemu gospodarki odpadami. Przyjęta strategia zakłada zwiększenie dostępności tej infrastruktury dla mieszkańców, ponieważ skrócenie odległości do najbliższego PSZOK-u przekłada się na wzrost liczby odwiedzin, a w konsekwencji na większą masę zbieranych odpadów.
Pierwszy PSZOK na terenie Związku Gmin Zagłębia Miedziowego powstał w 2015 r. w Polkowicach. Choć był nowoczesną i dużą inwestycją, dla wielu mieszkańców odległość do PSZOK-u była przeszkodą do prawidłowego pozbywania się odpadów problemowych. Sama odległość nie jest oczywiście wymówką do nieodpowiedniego pozbywania się odpadów, jednak statystyki jasno wskazują, że im większa odległość do punktu tym mieszkańcy rzadziej z niego korzystają. Dane te sprawiły, że Związek wyszedł naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców i od 2021 r. rozpoczął budowę kolejnych PSZOK-ów w gminach członkowskich. Obecnie na terenie Związku Gmin Zagłębia Miedziowego, który zrzesza 10 gmin i 76 tys. mieszkańców, funkcjonuje 6 PSZOK-ów, a dwa kolejne punkty są w fazie projektowania.
Rozbudowa sieci PSZOK-ów znacząco wpłynęła na liczbę odwiedzin i masę oddawanych odpadów. W 2015 r., gdy na terenie Związku funkcjonował jeden PSZOK, punkt odwiedzono 4,8 tys. razy, a zebrano w nim 1,28 tys. ton odpadów. Dziesięć lat później, po uruchomieniu kolejnych punktów w gminach członkowskich, liczba odwiedzin wzrosła do prawie 63 tys. rocznie, a masa przyjmowanych odpadów przekroczyła 6,2 tys. ton. Szczególnie dynamiczny wzrost odnotowano po otwarciu kolejnych PSZOK-ów w latach 2021–2025. Liczba wizyt na PSZOK-ach między rokiem 2021 a 2025 wzrosła czterokrotnie (z 15,5 tys. do 62,9 tys. razy), a masa przyjmowanych odpadów trzykrotnie (z 2,8 tys. do 6,2 tys. ton).
Tym samym w 2025 r. masa odpadów zebranych na PSZOK-ach stanowiła 20% masy odpadów zebranych i odebranych w ramach systemu organizowanego przez Związek.
Kolejnym potwierdzeniem założenia, że bliskość do punktu wpływa na częstotliwość korzystania z PSZOK-ów oraz wskazuje na potrzebę dalszej rozbudowy sieci, są zestawienia danych pokazujące relację liczby mieszkańców poszczególnych gmin do liczby odwiedzin w punktach.
Warto zwrócić uwagę na sytuację w gminie Kotla, która została przyjęta do Związku Gmin Zagłębia Miedziowego w 2024 r. Jest to gmina członkowska oddalona od pozostałego obszaru Związku, a odległość do najbliższego PSZOK-u wynosi około 30 km. Dodatkowym utrudnieniem jest konieczność przejazdu przez miasto Głogów i most na Odrze, który stanowi jedyną przeprawę w tym kierunku. W efekcie stosunek liczby odwiedzin w PSZOK do liczby mieszkańców gminy Kotla osiąga zaledwie 14%, co jest najniższym wynikiem spośród wszystkich gmin należących do ZGZM. Dla porównania, w gminie Radwanice, gdzie mieszkańcy mają dogodny dostęp do PSZOK-u i bardzo aktywnie korzystają z tej infrastruktury, wskaźnik ten wynosi aż 177%, a w gminie Grębocice 152%. Znacznie niższe wartości odnotowano w gminach Pęcław (33%), Jerzmanowa (49%) oraz Żukowice (58%), które jeszcze nie posiadają własnych punktów.
Planowana budowa PSZOK, szczególnie w gminie Kotla, ma istotne znaczenie zarówno lokalnie, dla mieszkańców tej gminy, jak i dla całego związkowego systemu. Należy podkreślić, że PSZOK-i umożliwiają pozbywanie się odpadów problemowych, takich jak odpady wielkogabarytowe, elektroodpady, odpady niebezpieczne czy zużyte opony, które nie powinny trafiać do pojemników na pięć podstawowych frakcji odpadów. Odpady, które trafią do punktu będą w odpowiedni sposób zagospodarowane. Zatem obecność PSZOK ma istotny wpływ na jakość segregacji odpadów i osiągane poziomy recyklingu, natomiast z perspektywy użytkownika jest to miejsce, w którym można wygodnie pozbyć się odpadów problemowych.
W ramach zwiększania dostępności infrastruktury wprowadzono również dogodne godziny funkcjonowania PSZOK-ów. Dni i godziny otwarcia są tak zaplanowane, aby można było pozbyć się odpadów w godzinach porannych i wieczornych, w zależności od dnia. Dodatkowo każdy punkt czynny jest w sobotę.
Dziesięć lat doświadczeń ZGZM pokazuje, że mieszkańcy chcą prawidłowo gospodarować odpadami, jeśli mają do tego odpowiednie warunki. Wzrost liczby odwiedzin z niespełna 5 tys. do ponad 62 tys. rocznie pokazuje, że dostępność infrastruktury jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi wspierania selektywnej zbiórki odpadów. Dlatego dalsza rozbudowa sieci PSZOK-ów nie jest jedynie inwestycją infrastrukturalną, ale elementem budowy nowoczesnego i efektywnego systemu gospodarki odpadami.